Folia.nl weekblad

Jan Pronk ziet voorlopig geen uitweg in het conflict in Darfur. Dit verkondigde de oud VN-gezant tijdens een debat dat het Centrum voor Holocaust- en Genocidestudies donderdag 29 mei organiseerde in de Noorderkerk.

Tijdens het debat stond de vraag centraal of er sprake is van genocide in het gebied, maar volgens Pronk is die vraag van ondergeschikt belang in de discussie: ‘De VN hebben de plicht om een kwetsbare burgerbevolking te beschermen tegen een gewelddadig regime dus is de vraag van genocide eigenlijk niet zo relevant.’

Begin 2005 stelde een door de VN ingestelde onderzoekscommissie vast dat er géén sprake was van genocide door de Soedanese regering, maar dat wat er wel gaande was, minstens zo erg was. De combinatie van deze constatering met rapportages van de Arabische Liga die wél duiden op het uitroeien van een bevolkingsgroep was in juli 2007 reden voor de VN om een internationale troepenmacht te installeren in Darfur, maar die installatie wil niet erg vlotten volgens Pronk: ‘Er zouden 26.000 man worden geleverd, het zijn er nu nog geen 9000. Bovendien saboteert de regering in Khartoem de vredesmacht op alle mogelijke manieren.’
Pronk pleitte in zijn betoog dan ook voor een robuuster optreden van de troepenmacht, maar concludeerde vervolgens bitter dat dit eigenlijk al te laat was: ‘De dorpen zijn leeg geveegd, de inwoners vermoord of verdreven.’ Hij noemt de discussie die in het Westen nog steeds gaande is over wel of geen genocide dan ook ‘hypocriet’ en ‘te laat’. Enig lichtpuntje is volgens Pronk een mogelijke opstand tegen de eigen regering vanuit de sterke Soedanese middenklasse: ‘Wanneer die wordt getroffen door de onrust in Darfur zijn veranderingen mogelijk, wellicht dat het Westen hierin een katalyserende rol kan vervullen.’
Ondanks de in de politiek voortgaande genocidediscussie was de Noorderkerk nog niet voor de helft gevuld. Barbara Boender, organisator van het debat: ‘Darfur is geen historisch thema waar mensen in weg kunnen zwelgen. Als het hier vanavond over de Goelagkampen van Stalin was gegaan waren we stoelen tekort gekomen.’ (Tim Verlaan)